Plantaardige voeding: een revolutie voor Moeder Aarde, dieren, mensheid en je eigen lijf!

Deze maand doen een aantal medewerkers van Madal Bal mee met de VeganChallenge; 30 dagen veganistisch eten om te kijken hoe dat voelt. Sara, Devanangana en Pradeep laten zich inspireren door Leila, die al langer veganistisch eet en leeft. We leren een hele hoop! Vandaag zette Leila alle voordelen van een veganistische, ook wel plantaardige voeding genoemd, op een rijtje voor ons:

Door Leila 

Gezondheid:
In het westen leven we in overvloed. We hebben relatief veel geld, alles is binnen handbereik en producten zijn nog nooit zo goedkoop geweest. Toch betekent dit niet automatisch dat we ook gezonder leven; we worden wel ouder, maar het aantal levensjaren dat we echt vitaal zijn is nauwelijks toegenomen. Hoe komt dit? Het wordt steeds duidelijker dat het eten van vlees, vis, melkproducten en ei een van de grootste oorzaken is voor onze welvaartsziekten. Hieronder verstaan we bijvoorbeeld hart- en vaatziekten en kanker. Dit zijn de meest voorkomende doodsoorzaken. Ook overgewicht en diabetes type 2 zijn sterk verbonden met dit eetpatroon. Het is aangetoond dat een gezond veganistisch dieet je extra kan beschermen tegen bijna alle welvaartsziekten.

Het originele ideale eetpatroon werd wel verwoord in ‘de schijf van 5’. Wie heeft er niet over gehoord op school? Deze schijf zou ons moeten helpen gezond te eten, maar tegenwoordig zetten veel voedingsdeskundigen vraagtekens bij de schijf van vijf. Lisa Steltenpool heeft in haar boek ‘De Vegarevolutie’ een praktische tegenhanger ontwikkeld voor deze schijf. Haar ‘Plantaardige Piramide’ is een frisse kijk op gezonde voeding. Zij stelt een veganistisch voedingspatroon voor. Er zijn namelijk veel voordelen van plantaardige voeding op een dierlijk dieet. Je krijgt minder verzadigde vetten en kilocalorieën binnen en meer vezels. Vezels zijn goed voor de stoelgang, een gezond cholesterolgehalte en ter preventie van eerder genoemde welvaartsziekten. Ook is de hoeveelheid antioxidanten en bioactieve stoffen in plantaardige voeding vele malen hoger dan bij de schijf van 5. Neem hier een kijkje op de site van Lisa Steltenpool voor de details: http://www.lisasteltenpool.nl/blogs/hoe-ziet-een-gezond-vegan-dagmenu-eruit

Velen gebruiken als argument tegen 100% plantaardige voeding dat wij mensen afstammen van carnivoren en dus vlees horen te eten. Maar hoe ver terug is dat? Volgens de evolutiebiologen stamt de mens af van plantenetende primaten. Apen zoals chimpansees, gorilla’s en orang-oetangs hebben zelfs grotere hoektanden dan wij en eten toch nooit of bijna nooit vlees. De hoektanden gebruiken ze om zichzelf te kunnen verdedigen. Dat onze ogen aan de voorkant van ons hoofd zitten betekent niet dat wij roofdieren waren. Onze ogen gebruikten we vroeger om diepte te zien, wat nodig was tijdens het klimmen in bomen. Zelfs als het zo is dat mensen in het vroegste primatenstadium carnivoor waren zouden we kunnen overstappen naar veganisme. De pandabeer had bijvoorbeeld vleesetende voorouders en leeft nu al duizenden jaren plantaardig.

Gevarieerde plantaardige voeding biedt alle voedingsstoffen om gezond en energiek te zijn. Men denkt vaak dat er een tekort aan eiwitten of omega 3 vetzuren zou ontstaan, maar daar hoef je niet bang voor te zijn. (De gemiddelde Nederlander eet zelfs 37% meer eiwit dan nodig!) Eiwitten zijn belangrijk, omdat ze opgebouwd zijn uit aminozuren die je lichaam nodig heeft. Deze aminozuren komen echter, hetzij in eiwitten, hetzij als losse aminozuren, ook ruimschoots voor in plantaardige voeding. Zo bevatten soja, quinoa en hennepzaad alle essentiële aminozuren. Ook omega 3 kun je gemakkelijk plantaardig vergaren. Vissen maken dit namelijk ook niet zelf aan. Zij halen dit uit algen. Neem daarom algenolie, eet zeewier of lijnzaad. Ook onder topsporters worden plantaardige diëten steeds populairder. Beroemde voorbeelden zijn Mike Tyson en Venus Williams. Zij kunnen op topniveau presteren zonder dierlijke producten. Kortom: met een gebalanceerd plantaardig dieet kun je alle essentiële voedingsstoffen binnen krijgen en alle negatieve gezondheidseffecten van dierlijke producten omzeilen.

Dierenleed:
De volgende paar feiten zijn, ben ik bang, niet echt leuk om te lezen. Toch wil ik het hier noemen, want het gaat me aan het hart. Daarnaast kunnen we ons er ook niet het hoofd voor in het zand blijven steken en hoe meer mensen er van weten, hoe beter. Je zult merken dat ik het met emotie geschreven heb. Voel je niet veroordeelt 🙂

Waarom eten we het ene dier wel en het andere dier niet? Wat maakt het verschil? Paarden zijn in Nederland geliefd. Katten, honden en cavia’s zijn gangbare huisdieren. We houden van ze en zorgen goed voor hen, maar in andere landen zijn honden en cavia’s een gangbaar onderdeel van de maaltijd. In het Westen is dit echter een taboe. Voor ons is het normaal om dieren zoals koeien, kippen en varkens te eten, maar in India is de koe juist een heilig dier. Het heeft vaak te maken met de mate van inleving die we hebben voor het dier. Maar is er echt een verschil? Kunnen we niet voor elk dier dezelfde liefde voelen die we voor onze huisdieren voelen? En zou het niet zo zijn dat een koe of varken daar evenveel van voelt als een hond of paard? Ook als we ze juist slecht behandelen?

Dieren zijn slimmer en zelfbewuster dan we aanvankelijk dachten. Zo blijkt het dat er vooral veel overeenkomsten zijn tussen mens en dier. Gewervelde dieren hebben een vergelijkbaar zenuwstelsel als wij. Ze voelen liefde en blijdschap, maar ook pijn en verdriet. Dieren, ook de dieren in de vee-industrie, zijn sociaal en hebben behoefte aan vriendschappelijk contact met andere dieren. Dit geld ook voor vissen. Zij hebben een goed geheugen en soms betere zintuigen dan wij. Er wordt steeds meer bekend over wat er nu echt gaande is in de vee-industrie. Om te beginnen worden de dieren gehouden voor onze consumptie. Het uitgangspunt is dus productie en hierdoor bereikt geen van hen nog maar de helft van hun natuurlijke levensverwachting. Dieren die worden gefokt voor de vleesindustrie zijn technisch nog baby’s wanneer zij worden geslacht. De kwaliteit van dit korte leven staat de laatste tijd steeds vaker ter discussie.

In de vee-industrie hebben dieren nauwelijks persoonlijke ruimte, ze zitten in kleine hokjes of met duizenden bij elkaar in grote stallen. Zo worden moedervarkens de hele zoogperiode tussen metalen stangen vastgezet waardoor ze zich niet om kunnen draaien. Ook kweekvissen kunnen hun kont niet keren. Normaal zwemmen ze vele kilometers per dag. Aangezien de dieren niet buiten komen kunnen ze hun natuurlijke gedrag niet uiten. Varkens willen in de modder rollen, eenden willen zwemmen en kippen houden van stofbaden nemen in het zand, maar hier is geen mogelijkheid voor. Ook ‘wild’ vlees komt voor 75% uit fokkerijen, dus konijnen kunnen zelfs niet huppelen. Het gevolg is dat veel dieren gefrustreerd gedrag vertonen. Ze beginnen bijvoorbeeld met hun kop te schudden en verwonden zichzelf of hun soortgenoten. Om dit dierenleed te ‘voorkomen’ worden koeien onthoornd, bij biggen wordt standaard de krulstaart afgebrand of afgeknipt en bij kuikens de snavelpuntjes. Naast hun frustraties ervaren ze ook veel pijn.

Tot voor kort werden mannelijke biggen zonder verdoving gecastreerd, omdat het vlees bij het braden een penetrante geur zou geven. De welbekende plofkippen breken regelmatig hun poten, omdat zij hun eigen gewicht niet kunnen dragen. In zes weken moeten zij namelijk een gewicht van ruim twee kilo bereiken. Naast de poten kunnen ook de organen deze groei nauwelijks bijhouden. Er komen veel afwijkingen en gezondheidsproblemen voor. De dieren hebben een verzwakte weerstand doordat ze genetisch geprogrammeerd zijn al hun energie niet in afweer maar in productie te steken. Daarom haalt 5 tot 10% het slachthuis niet en overlijdt in de stal. En omdat ze met enorme hoeveelheden bij elkaar leven ontstaan er vaak epidemieën. Bij zo’n dierenziektecrisis worden regelmatig massaal gezonde dieren ‘geruimd’. Gek genoeg lijden veel dieren in de vleesindustrie chronisch of tijdelijk aan honger en dorst, doordat ze bijvoorbeeld te ziek of verzwakt zijn om naar hun eten en drinken te lopen. Kippen met gebroken poten drogen met regelmaat uit. Vrijwel alle dieren brengen de laatste dagen zonder voeding door, omdat dat hygiënischer zou zijn voor de slacht.

De slacht houdt ook te wensen over. De methodes werken niet altijd goed en kunnen zeer pijnlijk zijn. De dieren ervaren veel stress in het slachthuis en zien anderen voor hen in de rij sterven. Kippen worden elektrisch verdoofd. Varkens worden steeds vaker vergast. In alle gevallen is dit zeer pijnlijk. Vissen hangen uren of zelfs dagen aan een haak voordat ze overlijden. Anderen worden geplet en stikken onder het gewicht van soortgenoten in een net. Ook raken velen gewond door ontsnappingspogingen. De sterfte in de visindustrie is hoger dan in welke andere vorm van vee-industrie. Vissen lijden in stilte, maar dit betekend niet dat ze niet kunnen voelen. Er is voor hen geen dierenwelzijnswet. Hierdoor worden ze op barbaarse wijzen om het leven gebracht. Ook met krabben en kreeften wordt ruw omgegaan. Zo zijn er nog velen voorbeelden te noemen die ik je zal besparen.

Het doden van dieren gaat er net zo aan toe bij de melk- en eierenindustrie. Er is dus geen scherp onderscheid te maken tussen de vlees-, melk- en eierenindustrie. Concluderend gebeuren er een hoop dingen met dieren in de vee-industrie die wij onze naasten niet aan zouden doen.

Er zijn een aantal keurmerken die het welzijn van de dieren hoog in het vaandel hebben. Bij de bedrijven die met deze keurmerken werken zijn de scherpe kantjes van de vee-industrie eraf, maar ook zij moeten helaas omgaan met concurrentie. Hierdoor heersen ook hier dezelfde problemen, hoewel in mindere mate. Hoe dan ook is er geen garantie te geven op een diervriendelijke en pijnloze dood, noch een gelukkig leven voor de dieren. Het dierenleed is een van de voornaamste redenen dat mensen besluiten over te gaan naar een plantaardig dieet en dus veganist te worden. Een veganist bespaart al ca. 20 dierenlevens per jaar. Een gemiddelde Nederlander eet in zijn leven ongeveer 1600 dieren. Gezamenlijk kunnen veganisten het aantal dieren dat jaarlijks gefokt, opgesloten, uitgebuit en vroegtijdig gedood wordt dus drastisch beperken. Dit heeft tegelijkertijd ook veel voordelen voor het milieu.

Op de website van Wakker Dier vind je ook een hoop informatie over dierenleed: https://www.wakkerdier.nl/spreekbeurt/cijfers

Milieu en welzijn:
Wereldwijd wordt er jaarlijks 3 miljoen hectare bos gekapt voor landbouwgrond voor de vleesindustrie. Dit is vergelijkbaar met de oppervlakte van België. De productie van 1 kilo vlees vraagt 7 keer zo veel ruimte als de productie van 1 kilo tarwe. Er zijn namelijk meerdere kilo’s veevoer nodig om 1 kilo vlees te produceren. Zo wordt er op zeer grote schaal veevoer, voornamelijk soja en maïs, verbouwd zodat wij vlees, zuivel en eieren kunnen eten. Op dit moment staat 70% van de landbouwgrond ter beschikking van de veeteelt. Met de wetenschap dat 1 op de 8 mensen aan honger lijdt is voor velen de keus gemakkelijk gemaakt over te gaan op plantaardige voeding. Het zou immers efficiënter zijn de landbouwgrond te gebruiken voor het verbouwen van voedsel voor de menselijke consumptie. Zo kan veganisme een belangrijke bijdrage leveren aan het verminderen van het wereldvoedselprobleem.

Wat veel mensen niet weten is dat de productie van vlees ook veel water kost. Voor 1 kilo rundvlees is 15.000 liter water nodig. Terwijl er voor dezelfde hoeveelheid tarwe slechts 900 liter nodig is. Een veganist bespaart per jaar meer dan 500,000 liter water. Ook daarom wordt er, met het oog op de schaarste van water en de schadelijke effecten van het onttrekken van die enorme hoeveelheden water aan het ecosysteem, steeds vaker voor veganisme gekozen.

De Verenigde Naties stellen dat de vleesproductie de tweede grootste oorzaak is van alle milieuproblemen. De veehouderij zorgt namelijk voor de meeste uitstoot van broeikasgassen, zoals methaan en CO2. Met 18% van het totaal is dit een aanzienlijke bijdrage aan de opwarming van de aarde. Naast luchtvervuiling, zijn ook o.a. bodemverontreiniging, watervervuiling, verzuring en aantasting van de biodiversiteit gevolgen van deze industrie. Met een plantaardig eetpatroon kunnen we dus zorgen voor een schonere en leefbare planeet.

Hier een scherp artikel van de Volkskrant over de impact van de vee-industrie op het klimaat:

https://www.volkskrant.nl/economie/de-vleesindustrie-is-de-grootste-boosdoener~a847090/

Tot slot:
Als ik naar het nieuws kijk voel ik mij soms moedeloos en machteloos. Misschien heb jij dat ook. Door over te stappen naar een veganistische leefwijze kun je echt een steentje bijdragen aan een betere wereld. Naast het verminderen van dierenleed en alle bovengenoemde gezondheids- en milieuvoordelen is het ook een stap van ‘ik’ naar ‘wij’. En met ‘wij’ bedoel ik niet alleen aan onszelf denken, maar ook aan onze kinderen en onze medemensen elders ter wereld, die de gevolgen van onze vleesconsumptie merken in de vorm van allerhande milieuproblematiek.

Barmhartigheid en compassie zijn belangrijke deugden in religies en andere levensovertuigingen. Deze uitgangspunten inspireren velen wereldwijd tot vegetarisme en veganisme. Het overstijgen van onze eigen egocentrische behoeften en gewin, en het voelen in ons hart dat we allen deel uitmaken van één grote wereldfamilie, is uiteindelijk de enige manier om op een vreedzame wijze samen te leven. Laten we voortrekkers zijn van een nieuw bewustzijn op aarde!

Wil je zelf ervaren hoe het voelt om 30 dagen veganistisch te eten? Doe de rest van de maand met ons mee! (Zie ook eerdere posts)

“There is always time for us to become something new.” 

– Sri Chinmoy –